Üstün Yetenekli Çocuklar Durum Tespiti Komisyonu Ön Raporu

ÖNSÖZ

Öğrencilerin birçok ortak özellikleri vardır. Onları bu ortak noktada buluşturan şey insan olmalarıdır. Bunun yanında da aralarında birçok önemli farklar vardır. Farklılıkları da onların birer birey olmalarını sağlar.
Her bireye eşit eğitim olanaklarının sunulması, Türkiye gibi, demokrasi ile yönetilen ülkelerin temel prensiplerinden biri olmalıdır. Bu, aynı zamanda temel insan haklarının da bir gereğidir. Bu noktada, eşit eğitim olanaklarının aynı eğitim fırsatları olmadığı konusuna da açıklık getirmekte yarar vardır; çünkü üstün zekâlı ve özel yetenekli öğrenciler eğitim ve öğrenim açısından farklı özelliklere sahiptirler ve bu nedenle de farklılaştırılmış bir eğitim programı gereksinimi içindedirler. Bu gereksinmelerinin karşılanması, öğrencilerin potansiyellerini tamamen gerçekleştirmeleri için vazgeçilmez bir unsurdur. Aksi halde yok olma tehlikesi içinde olabilirler. Tek tip öğretime yer verilen bir sınıfta sadece öğrencilerin benzerliklerine odaklanılır. Birey olarak eğitim gereksinmeleri karşılanmaz. Oysa farklılaştırılmış bir eğitim programının uygulandığı sınıftaki öğretimde, paylaşılan özellikler önemli olduğu kadar farklılıklar da önem kazanır. Bu nedenle, farklı özellikler gösteren üstün zekâlı öğrencilere farklılaştırılmış eğitim olanaklarını
sunmayı reddetmek, ne demokrasi, ne insan hakları, ne de çağdaş eğitim anlayışı ile bağdaşır.
Topluma tüm alanlarda insan çabasıyla yapılan katkıların büyük bir bölümü üstün zekâlı olarak nitelediğimiz kesim tarafından gerçekleştirilir. Bu kesime eğitim açısından götürülecek hizmet, ülkemizin kalkınması için atılacak adımlardan biri gibi görülse de, gerçekte tüm insanlığın esenliği ile ilgilidir ve üstün bireyler birçok alana yapacakları katkılarıyla, sınırlarla kısıtlanmadan tüm dünyaya mal olan kişilerdir.
Türkiye’de ilk kez gerçekleştirilen I. Türkiye Üstün Yetenekli Çocuklar Kongresi bu konuyla ilgili bir durum saptaması yapma ve ileriye dönük eğitim politikaları geliştirme fırsatı yaratması açısından, büyük bir işlevi yerine getirmektedir. Bu nedenle, kongrenin gerçekleşmesinde emeği geçen Milli Eğitim Bakanlığı’ na, Marmara Üniversitesi’ne, Çocuk Vakfı’na ve tüm emeği geçenlere teşekkürü bir borç bilirim. Nice çözüme götürecek kongreler dileğiyle,
Prof. Dr. Ümit DAVASLIGİL

İçindekiler

Giriş
Kimler Üstün Yetenekli Çocuklardır?
Üstün Yetenekli Çocuklara Niçin Özel Eğitim Gereklidir?
Özel Eğitime Muhtaç Üstün Zekalı Çocukların Öğrenmelerine İlişkin Bazı Özellikler
Üstün Öğrenciler İçin Öğretimin Farklılaştırılması
Üstün Zekalı Öğrencilere Uygulanacak Eğitim Programlarının Farklılaştırılmasına İlişkin Prensipler
Üstün Yetenekli Çocukların Eğitim Tarihi İçindeki Yeri (Dünyada)
Eflatun ve Devlet Adamı Felsefesi
Galton ve Deha Üzerindeki Araştırması
De Candolle
Odin
Elise
Cattelle
ABD’deki Üstün Yeteneklilerin Eğitimi
SSCB’deki Üstün Yeteneklilerin Eğitimi
Azerbaycan’daki Üstün Yeteneklilerin Eğitimi
Avrupa Ülkelerinde Üstün Yeteneklilerin Eğitimi
İtalya’daki Üstün Yeteneklilerin Eğitimi
İngiltere’deki Üstün Yeteneklilerin Eğitimi
Almanya’daki Üstün Yeteneklilerin Eğitimi
Hollanda’daki Üstün Yeteneklilerin Eğitimi
Japonya’daki Üstün Yeteneklilerin Eğitimi
Yeni Zelanda’daki Üstün Yeteneklilerin Eğitimi
Avustralya’daki Üstün Yeteneklilerin Eğitimi
Dünyanın Üstün Yetenekli Bireyler Yetiştiren Merkezleri
Öncü Araştırmalar
İzleme Araştırmasının Sonuçları
Paul Witty
Ülkemizde Üstün Yeteneklilerin Eğitiminin Tarihçesi
Cumhuriyet Öncesi
Enderun Mektebi
Cumhuriyet Sonrasındaki Gelişmeler
3803 Sayılı Kanun
6660 Sayılı Kanun
1416 Sayılı Ecnebi Memleketlere Gönderilecek Talebeler Hakkında Kanun
573 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname
Fen Liseleri
Özel Sınıf ve Türdeş Kümeler Denemesi
Anadolu Liseleri
Anadolu Güzel Sanatlar Liseleri
TÜBiTAK
Yüksek Öğretim Kredi ve Bursları
Üstün Yetenekli Öğrenciler İçin Açılan Yaygın ve Örgün Eğitim Kurumları
Yeni Ufuklar Koleji
Beyazıt İlköğretim Okulu
Türk Eğitim Vakfı İnanç Türkeş Özel Lisesi (TEVİTÖL)
Bilim ve Sanat Merkezleri
Üstün ve/veya Yetenekli Öğrenciler İçin Sınıf Bazında Yapılmış Olan Uygulamalar
Türdeş Yetenek Kümeleri
Üst Özel Sınıflar
Üstün Yetenekli Çocukların Tanılanması
Bilim ve Sanat Merkezleri’nde Tanılama
Üstün Yetenekli Çocukların Eğitiminde Yeni Yönelişler ve Paradigma Değişiminin Boyutları Nelerdir?
Çoklu Zekâ ve Üstün Yetenek İlişkisi Nedir?
Gardner’in Çoklu Zekâ Kuramı:
Dünyadaki Uygulamalar ve Bizdeki Durum
Türkiye’de Üstün Yetenekli Çocukların Eğitimi İçin; Yasa, Yönetmelik ve Yönerge Düzenlemesi (Yasal Mevzuat Özeti)
Anayasa
1739 Sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu
2916 Sayılı Özel Eğitime Muhtaç Çocuklar Kanunu
İlköğretim Kurumları Yönetmeliği
İlköğretimde Yöneltme Yönergesi
573 sayılı Kanun Hükmünde Kararname
Özel Eğitime Muhtaç Çocuklar Kanunu
Milli Eğitim Bakanlığı Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği
Bilim ve Sanat Merkezleri Yönergesi
Program Geliştirme Çalışmaları Özeti
Üstün Yetenekli Çocuk Eğitiminde Öğretmen Eğitimi ve Uzmanlaşma
Aile-Üstün Yetenek İlişkisi (Sorunlar Nasıl Aşılabilir?)
Üstün Yetenekli Çocukların Eğitiminin Ülkemiz Açısından Önemi ve İstihdamı
Türkiye’nin Üstün Yetenekli Çocuk Eğitiminde Yaşanan Problemler Nelerdir?
Uygulanabilir Eğitim Modeli ne Olmalıdır?
0-24 Yaş Grubu Üstün Yetenekli Çocuk Sayısı Ne Kadardır?
Ülkemizde 5-24 Yaş Grubunda Ne Kadar Çocuk Üstün Yetenekli Eğitimi Alıyor?
Stratejik Plânlama Niçin Gereklidir?
Üstün ve Özel Yetenekli Çocukların Eğitimi ile İlgili Olarak Acilen Gerçekleştirilmesi İçin İleri Sürülen Öneriler
Yararlanılan Kaynaklar
Yararlanılan Yasa, Yönetmelik ve Yönergeler
Yararlanılan İnternet Adresleri

KÜNYE

Üstün Yetenekli Çocuklar Durum Tespiti Komisyonu Ön Raporu
Alt Komusyon : Prof. Dr. Ümit Davaslıgil (Başkan)
Ön Rapor Yazımı ve Komisyon Koordinatörü : Metin Uzun, Eftal Çeki, M. Aydın Köse, Nuray Çapkan, Mustafa Ruhi Şirin
Çocuk Vakfı Yayınları
15/9/ 2004
104 Sayfa
Türü: Çocuk Kitapları, Araştırma
ISBN: 975-552-064-3

E-Kitap okumak için tıklayın